Hans Ree – Mijn schaken

grogmuller — Sun, 20 Feb 2011 20:06:39 +0000

Hoewel mijn schaakvaardigheden op z’n best rudimentair te noemen zijn, en ik al jarenlang geen partij gespeeld heb omdat mijn attentiespanne en besluiteloosheid een fatsoenlijk resultaat onmogelijk maken, is het wel een onderwerp waar ik graag over lees. Schaken is een sport die zo omringd is met verhalen en al dan niet apocriefe anekdotes dat voor mij de daadwerkelijke strijd op het bord bijzaak is. De enige sport die ook in staat is om méér dan alleen sport te zijn is wielrennen, waarschijnlijk omdat het beide individuele, langdurige, eenzame sporten zijn. Het zou dus redelijk zijn om Tim Krabbé op deze plek te verafgoden, laat ik mild zijn en stellen dat iedere wieler- of literatuurliefhebber De Renner minstens éénmaal gelezen zou moeten hebben. Maar daar hebben we het vandaag niet over, want zolang de Omloop het ~~Volk~~ Nieuwsblad nog niet gereden is, is het wielerseizoen nog niet geopend, wat ze in Qatar of Oman ook mogen beweren.

Schaken dus. Enige weken geleden kocht ik Mijn Schaken van Hans Ree. In ruim 40 hoofdstukjes worden grote en minder grote namen uit de schaakwereld geschetst, en ook wat begrippen die onvermijdelijk verbonden zijn met deze wereld als Alcohol en Schaakcafés. Doordat deze onderwerpen vaak ook weer terloops terugkomen in andere stukjes krijg je langzaam de illusie dat je een enigszins representatief en coherent beeld van de schaakwereld hebt. Alles leest lekker weg, en er wordt nauwelijks met stellingen geïmponeerd. Voor wie van schaatsanekdotes houdt is Mijn Schaken een aanrader. In het begin was ik enigszins verrast door de prominente rol die Hans Ree zelf inneemt in alle verhalen, maar aangezien dat in de titel al duidelijk aangegeven werd, valt dit alleen mezelf aan te rekenen. Door de wisselende lengte van de hoofdstukken is het een ideaal boek voor wachtruimten, trams, nachtkastjes en eventueel zelfs lunchpauzes. Maar goed, een quote zegt meer dan 30 samenvattingen:

In de eerste negen partijen kwam Kortchnoi vier punten voor. Daarna ging Spassky zich vreemd gedragen. Hij zat tijdens de partijen niet meer achter zijn bord, maar bleef in zijn rustkamertje achter de coulissen van het toneel. Vandaar keek hij naar het demonstratiebord waarop de toeschouwers in de zaal de partij konden volgen. Af en toe ging hij naar het bord om zijn zet te doen en dan trok hij zich weer terug.
Kortchnoi klaagde dat hij zich voelde als een deelnemer aan een simultaan, waarin de meester af en toe aan het bord komt en dan weer wegloopt. Hij maakte een paar akelige blunders en Spassky won vier partijen achter elkaar.
Toen ging Kortchnoi hem imiteren door zelf ook in zijn rustkamertje te blijven. Spassky liet de waanzin escaleren door eerst met een zonneklep op zijn zetten te doen en later zelfs met een duikersbril.
De toeschouwers zagen een leeg toneel waar af en toe de spelers als afwisselende weermannetjes opkwamen en weer afgingen, een van hen met een duikersbril op zijn hoofd. Zo zag een kandidatenmatch om het wereldkampioenschap er in 1977 uit. Kortchnoi won de match met 10 1/2 – 7 1/2.

Hans Ree – Mijn schaken – Atlas, € 22,90. Tot het wielerseizoen écht begint uitstekend leesmateriaal.

Octopoden

grogmuller — Thu, 08 Jul 2010 14:45:44 +0000

De octopoden gelden als intelligente dieren die beschikken over een korte- en langetermijngeheugen. Merkwaardig genoeg bevindt tweederde van de zenuwcellen zich niet in de hersenen, maar in de vangarmen. Dierproeven in aquaria hebben aangetoond dat de octopus in staat is allerlei patronen en vormen goed van elkaar te onderscheiden. Ook zijn zij goed in staat tot leren, zoals blijkt uit doolhofproeven. Verder wordt er soms ‘speelgedrag’ vertoond zoals blijkt uit het onderzoeken en manipuleren van voorwerpen en speelgoed dat zich in aquaria bevindt. Het is bekend dat exemplaren die in aquaria worden gehouden, soms het aquarium verlaten en op zoek gaan naar voedsel. Een bijzondere eigenschap is verder het vermogen om correct voetbalwedstrijden te voorspellen.
Dit vermogen schijnt echter minder accuraat te zijn wanneer wedstrijden op strafschoppenseries kunnen uitlopen. Dinky, de befaamde octopus van de Oezbeekse dierentuin die er in 1993 slaagde om de volledige Eredivisie-eindstand van het seizoen 1995-1996 te voorspellen, faalde opzichtig bij de KNVB-beker van 1997, waarbij hij voorspelde dat De Treffers in de finale de IJsselmeervogels met 17-3 zouden verslaan. Ook voorspelde hij dat alle penalties van Clarance Seedorf onhoudbaar achter de keeper verdwenen, om daarbij de met de kennis van nu ironische nadere specificatie toe te voegen dat ze allen knetterhard in de kruising zouden belanden. Read my lips, zou de octopus op zijn onnavolgbare wijze gecommuniceerd hebben, Nederland wordt Europees en wereldkampioen, in 1996 respectievelijk 1998. Nadat zijn uitspraken bleken te detoneren met de realiteit raakte hij aan lager wal, en werd volgens de overlevering de eerste octopus die acht flesjes bier tegelijkertijd in zijn Geheime Opening wist leeg te gieten. Enige maanden later verdween hij voorgoed. Door deze tragische gebeurtenis zijn andere octopoden terughoudender geworden om wedstrijden langer dan 90 minuten van een voorspelling te voorzien. De Partij voor de Dieren heeft op 19 september 2006 een wetsvoorstel ingediend om dierenvoorspellingen wegens het veroorzaken van onevenredige stressgevoelens te verbieden.

Grogmullistan.

Hans Ree – Mijn schaken

Octopoden